Konstytucja Biznesu jest to zbiór ustaw, których celem jest uproszczenie prowadzenia działalności. Konstytucja ta obejmuje takie obszary jak:

  • relacje przedsiębiorcy z urzędami i załatwianie spraw u ubezpieczeń zędowych
  • zakładanie firmy
  • zawieszenie działalności
  • zasady tworzenia prawa gospodarczego
  • obowiązki związane z prowadzeniem działalności

Najważniejszą ustawą w ramach Konstytucji Biznesu jest Prawo przedsiębiorców, które określa najważniejsze prawa przedsiębiorcy i zasady prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak dziś chciałam się skupić na tematyce związanej z nierejestrowaną działalnością i tym co się z nią wiąże, a warto było by wiedzieć. Warto tu dodać, że przepisy o tego rodzaju działalności nie dotyczą wspólników spółki cywilnej. Nie można również wykonywać działalności regulowanej, czyli takiej, która wymaga specjalnych zezwoleń, koncesji itp.

Pobierz poradnik w pigułce dotyczący nierejestrowanej działalności gospodarczej

Pierwsze kroki w biznesie to wyzwanie. Wielokrotnie nie jesteśmy w stanie zdecydować się na założenie działalności gospodarczej w obawie o to, że nie stać będzie nas na opłaty związane z jej prowadzeniem. Nie ma znaczenia, czy jest to prowadzenie bloga, czy sprzedaż drobnych rzeczy handmade. Szara strefa, która się rozrastała na rynku teraz może – z pewnymi wyjątkami – legalnie wykonywać swoje działania bez obawy o konsekwencje prawne. W mojej opinii działalność nierejestrowana jest to ogromny krok ustawodawcy na przeciw wymaganiom i zmieniającego się rynku.

Warto w tym miejscu opisać kim jest przedsiębiorca i jakie wymagania były potrzebne do tego, aby było wymagana rejestracja działalności gospodarcze.

Zgodnie z artykułem 2  Ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.o swobodzie działalności gospodarczej „Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.”  Natomiast zgodnie z artykułem 3 Konstytucji Biznesu „Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.” Zatem w Konstytucji Biznesu mamy powtórzenie pewnych założeń z artykułu drogiego ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Treść artykułu .4.1. Konstytucji Biznesu odpowiada nam na pytanie kim jest przedsiębiorca: „Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.  2. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.”

Czym jest działalność nierejestrowana i na jakich warunkach mogę z niej skorzystać?

Działalność nierejestrowana dotyczy drobnych usług lub sprzedaży. Na przykład jeżeli wykonujemy usługę makijażu każdorazowo dla innego klienta, lub jeżeli sprzedajemy jakiś towar np. handmade. Wówczas można uniknąć obowiązku rejestracji takowej działalności. Jednak aby jej uniknąć konieczne jest spełnienie pewnego kryterium, które wygląda następująco:

  • jesteś osobą fizyczną a przychody z twojej działalności nie przekroczą w żadnym miesiącu 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2018 jest to 1050 zł)
  • nie prowadziłeś wcześniej działalności albo prowadziłeś ją, ale przed 30 kwietnia 2017 roku twoja firma została wykreślona z ewidencji przedsiębiorców i od tego momentu nie rejestrowałeś jej ponownie.Bez wątpienia jest to wielkie uproszczenie w stosunku do osób, które nie przekraczały w/w sumy a dzięki temu będą mogły legalnie dorabiać sobie na życie lub rozwijać swoje pasje. Dodatkowymi korzyściami nierejestrowanej działalności jest:
  • brak zgłoszenia działalności w ewidencji przedsiębiorców (CEIDG), urzędzie skarbowym i GUS (nie będziesz potrzebował numerów identyfikacyjnych NIP i REGON)
  • nie musisz płacić składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ani ubezpieczenia zdrowotne z tytułu pozarolniczej działalności (jesli jednak wykonujesz umowę o świadczenie usług lub umowę zlecenie, to podlegasz ubezpieczeniom jako zleceniobiorca. Podmiot zawierający z tobą umowę pełni wtedy obowiązki płatnika składek ZUS i powinien odprowadzić składki)
  • nie musisz płacić comiesięcznych (albo kwartalnych) zaliczek na podatek
  • nie musisz prowadzić skomplikowanej księgowości (tylko uproszczoną ewidencję sprzedaży).Wszystko super ale warto też wiedzieć jakie należy spełnić obowiązki prowadząc nierejestrowaną działalność. Nie wiąże się ona tylko z samymi profitami. W świetle prawa osoby, które z niej korzystają jak wspomniałam powyżej są przedsiębiorcami, bowiem zgodnie z treścią artykułu 4.1 Konstytucji Biznesu przytoczonego powyżej.
    W sytuacji kiedy coś sprzedajemy drugiej stronie, która jest osobą fizyczną mają zastosowanie przepisy o konsumentach. Czyli zgodnie z prawem twój klient będzie traktowany jako konsument i przysługują mu wszelkie uprawnienia związane z reklamacją, rękojmią, naprawą czy nawet prawo odstąpienia od umowy przy sprzedaży na odległość.

Ale co z fakturami, potwierdzeniem sprzedaży dla klienta?

Jeżeli wykonujesz taką działalność nierejestrowaną jesteś zwolniony z takiego obowiązku, jednak należy wystawić takie potwierdzenie jeżeli klient zażąda jego wystawienia i okres od końca miesiąca w którym dostarczono towar lub wykonano usługę lub otrzymano część lub całość należnej zapłaty zgłoszono w terminie do 3 miesięcy od tych czynności. Należy wystawić dokument potwierdzający, który powinien zawierać:

  • datę wystawienia
  • numer kolejny
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy
  • nazwę (rodzaj) towaru lub usługi
  • miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług
  • cenę jednostkową towaru lub usługi
  • kwotę należności ogółem

Jaka jest różnica między kwotą należną a przychodem? I w jaki sposób to liczyć?

Jak wspomniałam powyżej, aby korzystać z działalności nierejestrowanej konieczne jest nieprzekroczenie w każdym miesiącu jej prowadzenie 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie miesięczne zawsze można sprawdzić na stronie Ministerstwa Pracy. Jeżeli zatem sprzedajesz coś klientowi za 100zł, to będzie twój przychód. Jeżeli klient będzie zalegał ci z zapłaceniem to i tak musisz wliczyć tę kwotę jako twój przychód. Nawet jeżeli fizycznie jej jeszcze nie otrzymałeś.

Aby łatwo było to kontrolować konieczne jest prowadzenie ewidencji sprzedaży, usług. Na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o VAT powinno się prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Wygląda to tak, że zapisujemy sobie w niej codzienną sprzedaż. Ważne jest, aby wpisów w takiej ewidencji dokonywać zaraz po sprzedaży towaru, usługi, a nie np. kilka dni później. Jest to obowiązek wynikający z przepisów o Vat. Czyli jeżeli sprzedajemy towar to odrazu w chwili sprzedaży ewidencjonujemy ten fakt. Analogicznie jak w przypadku pójścia do sklepu. Paragon dostajemy w chwili sprzedaży. Ewidencja taka powinna zawierać następujące informacje:

  • liczba porządkowa
  • data sprzedaży
  • wartość sprzedaży
  • wartość sprzedaży narastająco

Można również dodać dodatkowe rubryki, dzięki którym szybciej bedziesz w stanie znaleźć odpowiednie transakcje wymagające rozważenia. Jeżeli płatność jest na konto bankowe warto byłoby mieć osobne subkonto, na które wpływają środki. Można dzięki temu drukować wykaz wpłat i dołączać je do ewidencji, aby wszelkie transakcje były w sposób bezsprzeczny udokumentowane. Jednak nie jest to wymóg a jedynie moja własna interpretacja, która wykazałaby transparentność wykonywanej sprzedaży na wypadek kontroli. Podsumowując od chwili kiedy zdecyduje się na prowadzenie nierejestrowanej działalności gospodarczej masz obowiązek:

  • prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży
  • przestrzegania praw konsumentów
  • wystawiania faktur lub rachunków na żądanie kupującego

Co w przypadku jak świadczę usługi? 

„Jeśli prowadzisz działalność nierejestrową i świadczysz usługi (wykonujesz umowę o świadczenie usług albo umowę zlecenie), to podlegasz ubezpieczeniom jako zleceniobiorca. Podmiot zawierający z tobą umowę (zleceniodawca) pełni wtedy obowiązki płatnika składek  –  ma więc obowiązek w ciągu 7 dni dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego i opłacać składki ZUS. Od tej zasady istenieją wyjątki, jeśli np. jeśli jesteś studentem, który nie ukończył 26 lat i wykonujesz zlecenie, to nie podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom i zleceniodawca nie musi odprowadzać składek ZUS.

Jeśli nie świadczysz usług, a np. sprzedajesz wykonywane własnoręcznie figurki i ozdoby, nie masz obowiązku opłacania składek społecznych ani zdrowotnych w związku ze swoją działalnością (nie świadczysz pracy i nie podlegasz ubezpieczeniom z tytułu działalności pozarolniczej)”

Jaki PIT lub jak powinnam się rozliczać z takiej działalności? 

Uznaje się, że przychody, które są osiągane z nierejestrowanej działalności gospodarczej są przychodami z „innych źródeł”, dlatego też konieczne jest pobranie zaliczki na podatek. Co za tym idzie należy w rocznym zeznaniu do urzędu skarbowego rozliczyć je w PIT-36. Należy jednak pamiętać również o odliczeniu kosztów, które były potrzebne do prowadzenia takowej działalności np. produkty do sprzedaży. Koszty takie również powinny być udokumentowane. Urząd skarbowy w wielu interpretacjach dotyczących w prawdzie „działalności wykonywanej osobiście” uznaje udokumentowanie takich przychodów imienne. Czyli jeżeli coś kupujemy powinniśmy wziąć na to imienną fakturę. np. Faktura z Obi na jakiś produkt na Annę Kowalską. Wówczas będzie to dobrze widziane przez urząd skarbowy i nie będzie budziło wątpliwości. Wszystkie dowody zakupów powinniśmy przechowywać nawet powyżej 5 lat w razie jakiejkolwiek kontroli skarbowej.

VAT i kasa fiskalna – najczęstsze wątpliwości 

Co do zasady działalność nierejestrowana nie wymaga zgłoszenia jako czynny podatnik VAT natomiast nie dotyczy to  m.in. usług jubilerskich, usług prawniczych oraz usług w zakresie doradztwa. Jeżeli zamierzasz prowadzić działalność w którymś z powyższych zakresów, musisz zarejestrować się jako podatnik VAT czynny. To samo dotyczy posiadania kasy fiskalnej, która ma zastosowanie w przypadku obrotów powyżej 20 tysięcy złotych rocznie, natomiast jak przypadku vat może dotyczyć niektórych działalności, gdzie jest ona wymagana np. fryzjer.  Listę usług i towarów objętych obowiązkiem stosowania kas znajdziesz w rozporządzeniu

A co jak w jednym miesiącu przekroczę limit danej kwoty z tytułu niezarejestrowanej działalności gospodarczej? 

W chwili przekroczenia takiego limitu wszelkie działania zostaną uznane jako prowadzenia działalności gospodarczej i od tej chwili masz 7 dni na jej zarejestrowanie w Centralnej Ewidencji i Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz będą obowiązywać ciebie wszelkie przepisy dotyczące składek na ZUS, zgłoszenie do Urzędu Skarbowego itd. Dlatego też, tak ważne jest prowadzenie skrupulatnie ewidencji aby mieć tego świadomość. Szczególnie, że nieprzychylny sąsiad może zgłosić nas do urzędu skarbowego, który ten może dokonać kontroli w tym zakresie.

Reasumując zatem, jeżeli twoje działania posiadają poniższe cechy:

  • cel zarobkowy – jest nastawiona na zysk
  • zorganizowanie – działalność ma zorganizowany charakter, jeśli np. wynajmujesz pomieszczenie do jej wykonywania, poszukujesz klientów, prowadzisz marketing
  • ciągłość – oznacza podejmowanie czynności w sposób ciągły
  • wykonywanie jej we własnym imieniu i odpowiedzialność za nią (tzn. nie wykonujesz jej na zlecenie i pod kierownictwem zleceniodawcy)
  • ponoszenie ryzyka gospodarczego związanego z działalnością.

A zastanawiasz się czy powinieneś ją rejestrować zweryfikuj swoje przychody i sprawdź czy były płacone od niej podatki. Jest to bardzo istotne, bo o ile działalność rejestrowana zwalnia nas z pewnych wymogów np. zgłoszenia do CEIDG o tyle nie zwalnia nikogo z płacenia podatku. Urzędy skarbowe mogą zupełnie inaczej odebrać twój rodzaj prowadzenia działalności dlatego polecane byłoby skontaktować się z miejscowym urzędem skarbowym w twoim miejscu zamieszkania i zapytać o te kwestie, lub wystąpić  o interpretację podatkową.

źródło:

Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii https://www.biznes.gov.pl/pl
Ustawa Kodeks cywilny
Ustawa Prawo Przedsiębiorców 
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej 
Ustawa - Ordynacja Podatkowa
Ustawa - Konstytucja Biznesu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *